Koronavirus təzyiqi, yeni məhdudiyyətlər gözləntisi və “qara qızıl”ın aqibəti – Şərtlər dəyişir
Tarix: 22-07-2022, 08:19 | Çap et
Dolların kəskin möhkəmlənməsi, neftin ucuzlaşması və Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) açıqlaması ilə yeni COVID-19 ajiotajı bu ayın əsas gündəliyidir. Qlobal iqtisadi böhranın risklərinin əsas göstəricisi - neftin qiyməti investorların növbəti məhdudlaşdırıcı tədbirlərlə bağlı qorxularını nümayiş etdirir. Axı neft istehlakı qlobal iqtisadi vəziyyətin inkişafı ilə sıx bağlıdır.
Bazar analitikləri neftin ucuzlaşmasını resessiya ehtimalının artması və tələbin azalması, həmçinin ABŞ dollarının möhkəmlənməsi ilə əlaqələndirirlər. 2020-ci il koronavirus məhdudiyyətlərindən sonra belə bir ssenarini artıq görmüşük. Bu hadisələr ərəfəsində “Brent” 7,1% ucuzlaşıb, WTI isə 7,9% ucuzlaşaraq apreldən bəri ən aşağı səviyyəyə çatıb.
Bundan sonra qiymətlər bir qədər düzəldici artıma keçib. Çərşənbə günü Londonun ICE birjasında “Brent” 0,10 ABŞ dolları azalaraq 99,59 ABŞ dollarına qədər geriləyib. Nyu-York Fond Birjası NYMEX-də “Light” brendi 0,03 ABŞ dolları bahalaşaraq 95,87 ABŞ dolları təşkil edib.
İndi bazarın diqqəti Çində koronavirusla bağlı vəziyyətə və ÜST məlumatlarının dərcinə yönəlib. ÜST rəhbəri Tedros Adhanom Ghebreyesus mətbuat konfransında bildirib ki, virus bütün dünyada sərbəst hərəkət edir və bir çox ölkə bu yükün öhdəsindən gələ bilmir: "Virusun yeni dalğaları, xəstələrin kəskin formada xəstəxanaya yerləşdirilməsi və eyni zamanda, COVID-dən sonrakı ağırlaşmaların müalicəsi bu virusun hələ bitmədiyini açıq şəkildə nümayiş etdirir”.
ÜST rəhbəri artıq hökumətləri pandemiya ilə mübarizə üçün "sübut edilmiş" üsulları - maskalar taxmaq, təkmilləşdirilmiş ventilyasiya, testlər və müalicə proqramlarını tətbiq etməyə çağırıb.
“Trading Economics”in məlumatına görə, Çində 30 milyondan çox insan bu və ya digər şəkildə səyahət məhdudiyyətlərindən təsirlənib. Bazar iştirakçıları qorxurlar ki, koronavirusun yeni dalğası karantin məhdudiyyətlərinin yenidən sərtləşdirilməsinə gətirib çıxaracaq ki, bu da dünyada karbohidrogenlərin ən böyük idxalçısı kimi tanınan dünyanın ikinci iqtisadiyyatında yanacağa tələbatın azalmasına səbəb olacaq.
Ancaq kritik nəticələr hələ də uzaqdır. Bazar araşdırmaçılarının fikrincə, dolların möhkəmlənməsi və yeni qadağalar nefti hələ o qədər də təhdid etmir. Neft və qaz üzrə analitik Abzal Narımbetovun fikrincə, neft və qazın qiymətinin formalaşmasında əsas amil anti-Rusiya sanksiyalarıdır.
“Hazırda Qərbin Rusiya karbohidrogenlərindən imtina perspektivləri ilə bağlı ritorikası stavkaları ardıcıl olaraq yüksək səviyyədə saxlayır. Neft Rusiyanın Avropaya idxalına qismən qadağa qoyulması səbəbindən bahalaşıb. Dəniz daşımalarına qoyulan embarqo tədarük edən tərəfi vuracaq. Axı biz tədarükün sutkada 2 milyon barel azalmasından danışırıq – belə həcmləri qısa müddətdə kompensasiya etmək qeyri-realdır”, - deyə mütəxəssis bildirib.
Onun sözlərinə görə, ABŞ Federal Ehtiyat Sisteminin (FED) məzənnəsinin artması və dolların möhkəmlənməsi neftin ucuzlaşmasına gətirib çıxarır: “Lakin bu, iqtisadiyyata ciddi zərbə vurduğundan, belə siyasətin davam etdirilməsi böyük sual altındadır. Deməli, “qara qızıl”ın qiymətində ciddi azalma gözləməyə ehtiyac yoxdur. Əgər pandemiya ciddi dönüş alsa, neftin maya dəyəri 50 dollardan aşağı düşməyəcək”.
Maraqlıdır ki, Azərbaycanın gələn il üçün büdcəsində mövcud yüksək qiymətləri nəzərə alaraq, kəsmə dərəcəsi mühafizəkar proqnozlara əsaslanaraq bir barel üçün 50 dollar təşkil edir.
Bu arada, dollar əksər dünya valyutaları qarşısında möhkəmlənir. Avronun məzənnəsi son 23 ildə ilk dəfə ABŞ valyutasından aşağı düşüb. Təkcə son bir ildə avro zonasının vahid valyutası 18% dəyər itirib.
“Avropa valyutasının devalvasiyası Ukraynada hərbi münaqişə başlayandan sonra sürətləndi. Nəticədə Rusiya qazının Avropaya tədarükü məhdudlaşır, inflyasiya gözləntiləri artıb. Burada əsas amil təbii yanacağın qiymətinin kəskin bahalaşmasıdır ki, bu da “Köhnə Dünya” ölkələrinin iqtisadiyyatının inkişafına mane olur və vahid valyutanın ucuzlaşmasına səbəb olur”. DİA.AZ xəbər verir ki, bunu Azərbaycan Milli Məclisinin üzvü, iqtisadçı alim Vüqar Bayramov AYNA-ya şərhində söyləyib.
Onun sözlərinə görə, ötən ay FED 1994-cü ildən bəri ən yüksək faiz artımını edib – məzənnəni 1,75%-ə çatdırıb: “ABŞ üçün rekord 7%-lik inflyasiyaya görə, ABŞ Mərkəzi Bankı iyul ayında növbəti artımı istisna etmir. Planlara görə, ilin sonuna orta faiz dərəcəsi 3,4% olmalıdır. Digər məsələlər arasında ABŞ-ın ÜDM artımı 1,7% təşkil edib və proqnozlaşdırılan 2,8%-ə çatmayıb. Bütün bunlar birlikdə pul siyasətinin sərtləşdirilməsinə töhfə verir”.
“Avronun zəifləməsi Avropadan Azərbaycana idxal olunan məhsulların maya dəyərinə təsir edə bilər. Amma avrozonada yüksək inflyasiya olduğundan oradan idxal olunan malların qiymətində xüsusi endirim gözlənilmir. Bundan başqa, Avropa istehsalı olan avtomobillərin qiymətində müəyyən qədər ucuzlaşma da istisna edilmir. Manatın məzənnəsinə gəlincə, bu, ölkəyə daxil olan və ARDNF tərəfindən hərraclara çıxarılan valyutanın miqdarından asılıdır. Praktikada manatın məzənnəsi Mərkəzi Bankın mövqeyindən və qərarlarından asılıdır”, - deyə Bayramov vurğulayıb.
|
|
|
|
|
|
Putin SSRİ-ni bərpa edə biləcəkmi?
|
|
|
|
|
|
|
|
|
• 2025-ci ildə Azərbaycanın xarici siyasətinin istiqamətləri NECƏ OLACAQ?
Bu gün, 14:00 |
|
|
|
• “Toy sahibləri xahiş edir ki, məclisimizə barbi geyimində gəlin, imic yaratmışam...”
Bu gün, 13:58 |
|
|
|
• "Dilarə Kazımova və Nigar Camala deyim ki, niyə belə geyinirsiniz?" - Niyaməddin Musayev
Bu gün, 13:11 |
|
|
|
• Akopyan həmin oteldə 3 min manata qalıb? – Paşinyan VİDEO yaydı
Bu gün, 13:00 |
|
|
|
• Qroznıda AZAL-ın təyyarə qəzası ilə bağlı araşdırmanın “hərbiyə aid hissəsi” gizliləşdirilib - "ВЧК-ОГПУ"
Bu gün, 12:49 |
|
|
|
• İrəvan ordusunu "süni intellekt"li etmək istəyir - TƏBİİ AĞILLA NƏ QƏLƏT ETDİLƏR Kİ...
Bu gün, 12:47 |
|
|
|
• Azər Baxşəliyevin həyat yoldaşı: - "Oyanmadın"
Bu gün, 12:44 |
|
|
|
• Öcalan PKK-ya nə zaman tərk-silah çağırışı edəcək?
Bu gün, 12:42 |
|
|
|
• AZAL-ın təyyarəsinə görə idarə rəisi dindirildi: - Qroznı aeroportundakı çatışmazlıq ÜZƏ ÇIXDI
Bu gün, 12:30 |
|
|
|
• Putin nüvə silahını işə salmağa hazır imiş: Rusiyanı Çin dayandırıb! - İLGİNC İDDİA
Bu gün, 12:28 |
|
|
|
• Putin yenidən "Qarabağ klanı"na "stavka" edir? - GƏLİŞMƏ
Bu gün, 12:21 |
|
|
|
• "Rusiya Azərbaycan Prezidentinin səsləndirdiyi şərtləri yerinə yetirəcək” - Sergey Markov
Bu gün, 12:20 |
|
|
|
• Bayden korrupsiyada günahlandırılır
Bu gün, 12:00 |
|
|
|
• Ukrayna Rusiyaya döyüş PUA-ları ilə hücum edib
Bu gün, 12:00 |
|
|
|
• Nazarbayevin həmin sammitdə iştirakı ölkəni qarışdırdı - Tokayev şok detalları açıqladı
Bu gün, 11:42 |
|
|
|
• Gürcüstan Milli Bankı ABŞ dolları ilə bağlı yeni qərar qəbul edib
Bu gün, 11:34 |
|
|
|
• Bakı həbsxanasında MƏHKUM ÖLDÜ
Bu gün, 11:31 |
|
|
|
• “Söz versələr də etmədilər, küsdü..” - Rafael Dadaşov kimdən incik getdi?
Bu gün, 11:17 |
|
|
|
• İran Suriyadakı silahlarını Ermənistana GÖNDƏRİR - NƏ BAŞ VERİR?
Bu gün, 11:14 |
|
|
|
• İYİ Partiya DEM heyətini qəbul etmədi
Bu gün, 11:13 |
|
|
|
• AŞPA-nın qış sessiyasının gündəliyi açıqlanıb - DETALLAR
Bu gün, 11:11 |
|
|
|
• Dnestryanı “donur”: Kremlin əmri ilə yardımdan imtina etdi - "Politiko”
Bu gün, 11:07 |
|
|
|
• Yeni il süfrəsini qurmaq neçəyə başa gəldi? - ARAŞDIRMA
Bu gün, 11:06 |
|
|
|
• Qazax RİH-də NƏ BAŞ VERİR? - Birinci müavin başçıya qarşı...
Bu gün, 10:47 |
|
|
|
• Həkimin cərrahi əməliyyat zamanı canlı yayım açması QANUNİDİRMİ?
Bu gün, 10:38 |
|
|
|
• “Made in China 2025” işə düşüb - NƏ BAŞ VERİR?
Bu gün, 10:36 |
|
|
|
• Kirayəpulunu ödəyə bilməyən Qarabağ əlili ilə məmur arasında qalmaqal - TƏFƏRRÜAT
Bu gün, 10:33 |
|
|
|
• Əl-Culani ABŞ-dan qoşunlarını Suriya ərazisindən çıxarması üçün İsrailə təzyiq göstərməyi tələb etdi...
Bu gün, 10:29 |
|
|
|
• Blinken Koreya, Yaponiya və Fransaya səfər edəcək
Bu gün, 10:26 |
|
|
|
• Müəllimlər üçün ictimai nəqliyyat pulsuz olacaq? - AKTUAL
Bu gün, 10:15 |
|
|
|
• Braziliyalı mütəxəssislər AZAL-ın təyyarəsinin qara qutularının təhlilinə başlayıblar - Braziliya mediası
Bu gün, 10:10 |
|
|
|
• Haftonidəki YAŞIL TERROR: Niyə səsini çıxaran yoxdur? - ETİRAZ VAR...
Bu gün, 10:09 |
|
|
|
• Erməni ordusunda “süni intellekt tağımı” yaradılır - KİV
Bu gün, 09:59 |
|
|
|
• "Qoy yeni ildə də bizi güldürsün!" - REPLİKA
Bu gün, 09:52 |
|
|
|
• Sankt-Peterburq aeroportunun fəaliyyəti müvəqqəti dayandırılıb
Bu gün, 09:47 |
|
|
|
• Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 15 nəfər saxlanılıb
Bu gün, 09:40 |
|
|
|
• 2025-ə rektorsuz girən universitetlər: Yeni təyinatlar GÖZLƏNİLİR - SİYAHI
Bu gün, 09:25 |
|
|
|
• Abşeronda satmadığı YER QALMAYIB... - İTTİHAM VAR...
Bu gün, 09:21 |
|
|
|
• "Qadına sahib çıxmaq kişinin borcudur"
Bu gün, 09:18 |
|
|
|
• Petrosyanın şok çıxışı: Azərbaycanlıları qovduq ki... - VİDEO
Bu gün, 09:14 |
|
|
|
• 14 saylı poliklinikada tibbi arayış zülmü - NARAZILIQ VAR...
Bu gün, 09:08 |
|
|
|
• Vətəndaşın təcili tibbi yardım DƏRDİ... - AXI NİYƏ?..
Bu gün, 09:01 |
|
|
|
• Əmək pensiyasından tutulmalar nə qədər qanuni və əsaslıdır... - Ekspert danışır...
Bu gün, 08:51 |
|
|
|
• Tanınmış yazar AZƏRİQAZ-a OD PÜSKÜRDÜ - "Zavod-zad işlədirik?.."
Bu gün, 08:47 |
|
|
|
• "Poeziyaya, şeirə qarşı bu aqressiv, ironiyalı, aşağılayıcı münasibət hardan qaynaqlanır?.." - HƏQİQƏTƏN DƏ...
Bu gün, 08:37 |
|
|
|
• Keçmiş deputatdan rektora ATMACA... - "Şəkildən də görəcəksiniz ki..."
Bu gün, 08:34 |
|
|
|
• Ukrayna ilə Rusiya arasındakı müharibə bu il bitə bilər - KİV
Bu gün, 07:24 |
|
|
|
• Bakıda 120 milyonluq qalmaqallı hərracın arxasında kimlər dayanır? - ŞOK İSİMLƏR
Bu gün, 07:18 |
|
|
|
• “Bu halda Fransa təyyarələri vurula bilər” - Türk dövlətindən Parisə xəbərdarlıq
Bu gün, 07:12 |
|
|
|
• Vaşinqton İsrailə 8 milyard dollar dəyərində silah və sursat sata bilər - “Axios”
Bu gün, 06:56 |
|
|
|
|